جدیدترین مقالات دینی

نسبت عقل و وحی

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. انّ لله علی الناس حجتَین: (1) حجة ظاهرة و حجة باطنة؛ فاما الظاهرة فالرسل و الانبیاء و الائمه (علیهم السَّلام) و اما الباطنة فالعقول؛ (2) خدای را بر مردم دو حجّت است: حجّتی بیرونی و حجّتی درونی. حجّت برون، پیامبران و امامان‌اند؛ و حجّت درون، عقل آدمیان. کلیدواژه‌ها. اهل حدیث، ایمان گرایی، ایمان و تعقل، حجّت بیرونی و درونی، خرد گرایان دین‌ستیز، دلیل گرایی، دین باوران خردستیز، دین و فلسفه، عقل ابزاری، عقل فطری، عقل گرایی اعتدالی، عقل گرایی انتقادی، عقل گرایی ح

عقل وحی عقل و وحی

ادامه مطلب ...
درباره ی کتاب باب حادی عشر

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: مهدی محقق. باب حادی عَشْر ، کتاب کلامی معروف شیعی ، باب یازدهم از منهاج الصّالح فی مختصر المصباح که علامه حلّی (متوفی 726) به خواهش وزیر محمدبن محمد قوهدی نوشته و در آن مصباح المُتَهَجِّد شیخ طوسی (متوفی 460) را که در ادعیه و عبادات است خلاصه کرده است . وی تلخیص خود را در ده باب گردانیده و سپس از جهت آنکه شناخت عبادت و دعا، فرعِ شناخت معبود و مدعو است و صحت عبادت بستگی به صحت اعتقاد و ایمان دارد بابی به نام باب یازدهم (الباب الحادی عشر)، در شناخت اصول دین به آن افزوده است .

کتاب باب حادی عشر باب حادی عشر

ادامه مطلب ...
چیستی زبان دینی

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. وَمَا أرسَلنَا مِن رَّسُول إِلاَّ بِلِسَانِ قَومِهِ لِیُبَیِّنَ لَهُم؛ (1) هیچ پیامبری نفرستادیم جز [ آنکه ] با زبان قوم خود [ سخن می‌گفت ] تا [ حقایق را ] به روشنی برای آنان بیان کند. کلیدواژه‌ها:. ابطال پذیری، اثبات پذیری، اشتراک لفظی و معنوی، الهیات سلبی، تأویل، تحقیق پذیری، ترجمه‌ی فرهنگی، تعطیل و تشبیه، تمیل اسنادی و تناسبی، تمثیل نزولی و صعودی، جدلی انگاری زبان دین، حمل تمثیلی، دین و فرهنگ زمانه، زبان بشری و اوصاف الهی، زبان دین، زبان دینی، زبان قوم، ز

چیستی زبان زبان دینی

ادامه مطلب ...
نیاز به دین (2)

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. کارکرد اجتماعی دین. رویکرد جامعه شناختی به دین، دانشمندان خداناباور را در دو گروه جای داده است: برخی همچون امیل دورکیم ( 1858-1917 م) دین را مظهر همبستگی و یکپارچگی جامعه قلمداد کرده، دارای نقش مثبت و سازنده دانسته‌اند؛ و جمعی دیگر چون فویرباخ ( 1804-1872 م ) و مارکس ( 1818-1883 م ) دین را عامل تخدیر و عقب ماندگی جوامع به شمار آورده و به مبارزه با آن پرداخته‌اند. (1) خداباوران نیز هرچند نیاز اجتماعی را سبب پیدایش دین نمی‌دانند، کارکرد اجتماعی آن را نادیده ن

نیاز + دین نیاز به دین پیش نیاز دینامیک

ادامه مطلب ...
نیاز به دین (1)

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. پس بنگرید که نعمتهای خدا چگونه بر آنان فرو ریخت، هنگامی که پیامبری برایشان برانگیخت. آنان را به طاعت خدا درآورد و با خواندنشان به سوی او با یکدیگر سازوارشان کرد؛ و چسان نعمت، شهپرِ خود را بر سر آنان گسترد و جویبارهایی از آسایش و رفاه برای ایشان روان نمود، و ملت اسلام با برکتهای خود آنان را فراهم نمود. پس در نعمت شریعت غرقه گردیدند، و لذّت زندگی خرّم و فراخ را چشیدند. . نیکویی حال آنان را به عزّتی رساند ارجمند، و کارهاشان استوار گردید و دولتشان نیرومند؛ چ

نیاز + دین نیاز به دین پیش نیاز دینامیک

ادامه مطلب ...
مهمترین پرسش‌ها درباره‌ی صفات خدا (2)

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. انسجام درونی صفات الهی. چنان‌که اشاره شد، ادیان گوناگون اسماء و صفات فراوانی برای خداوند بر شمرده‌اند. برخی از روایات اسلامی - که در منابع شیعه و سنی آمده - خداوند را دارای نود و نه اسم دانسته‌اند:« هو الله الذی لا اله الا هو الرحمانُ الرحیمُ المِلکُ القُدوسُ السلامُ المؤمنُ المهَیمنُ العزیزُ الجبارُ المتکبر . ». (1) این در حالی است که حتّی تعداد اسماء خداوند در قرآن کریم نیز فراتر از عدد یاد شده است. (2) احادیثی دیگر بر شمار این اسماء بسی افزوده‌اند؛(3) و

ادامه مطلب ...
باباالیاس خراسانی

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده : احمدیاشاراجاق. باباالیاس خراسانی ، از مشایخ صوفیة ترکمن تبار آناطولی در نیمة اول قرن هفتم و پایه گذار برخی از جریانهای بدعتگرا، که قیام سیاسی و اجتماعی بزرگی را که به «جنبش بابایی » مشهور شده است (رجوع کنید به بابایی از همین دانشنامه ) بر ضد حکومت سلجوقی آغاز کرد. شیخ باباالیاس به احتمال بسیار پس از استیلای مغول ، به همراه گروهی از ترکمنها، از قلمرو دولت ساقط شدة خوارزمشاهیان به آناطولی کوچ کرد. دربارة زندگی او پیش از رفتن به آناطولی اطلاعی در دست نیست . بنابر قدیمترین منب

ادامه مطلب ...
بابا رکن، در تخت فولاد اصفهان

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده : احمد طاهری عراقی. بابارکن الدین شیرازی ، مسعودبن عبداللّه ، عارف قرن هشتم . اصلاً از مردم بیضای فارس بود و بدین سبب برخی از منابع نسبت «بیضاوی » را هم به لقب او افزوده اند. جابری انصاری (ص 325) نسبت «انصاری » را برای بابارکن الدین ذکر کرده و او را از خاندان جابری انصاری شمرده است و برخی از مؤلفان متأخر، به تبع او، آن را تکرار کرده اند (قمی ، ص 116؛. مدرس ، ج 1، ص 213)؛. ولی این نسبت که در منابع قدیم ذکری از آن نیست پایه ای ندارد. بابارکن الدین در عرفان از شاگردان کمال الد

تخت فولاد اصفهان

ادامه مطلب ...
معناداری گزاره‌‌های دینی

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. گزاره‌‌های زیر را در نظر بگیرد:. الف) مجموع زاویه‌‌های داخلی مثلث ١٨٠ درجه است. ب) روز چهارشنبه به تهران می‌روم. ج) آب خالص در دمای صد درجه یخ می‌بندد و در صفر درجه می‌جوشد. د) چهارشنبه مثلث است. این گزاره‌ها با یکدیگر چه تفاوتی دارند؟ اگر در دانسته‌‌های پیشین خود دست نبریم و واژه‌‌های به کار رفته در این جملات را به معنای رایج خود باقی گذاریم، سه گزاره‌ی نخست را بامعنا و گزاره‌ی چهارم را بی‌معنا می‌خوانیم. گزاره‌‌های معنادار را می‌توان در سه دسته‌ی « ضرورتا

ادامه مطلب ...
باب الله بودن پیامبر و اهل بیت (ع)

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده : عباس زریاب ، حسن طارمی. باب (1) (یا باب اللّه ) ، عنوان و صفتی برای حضرت رسول و ائمة اثنا عشر صلوات اللّه علیهم اجمعین در برخی از احادیث . کلمات «صراط » و «سبب » و «طریق » و «سبیل » نیز که همه تعبیراتی دیگر از « باب اللّه » اند، برای ائمه به کار رفته است . در روایتی از امام باقر علیه السلام آمده است که «إنَّ رسولَ اللّهِ صلّی اللّه علیه وآله وسلّم بابُاللّهِ الذی لایؤْتی الاّ منه و سبیلُه الذی من سلکه وصل الی اللّه » (صفار قمی ، ص 199). از حضرت علی علیه السلام نیز چند روا

باب بیت الله پیامبر و اهل بیت اهل بیت پیامبر

ادامه مطلب ...
سید علی محمد باب

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده : مصطفی حسینی طباطبائی. باب ، سیّد علی محمّد شیرازی ، از مدّعیان بابیّت امام دوازدهم شیعیان که بعدها مدّعی مهدویت و نبوّت شد. در 1235 در شیراز به دنیا آمد. در کودکی به مکتب شیخ عابد رفت و در آنجا خواندن و نوشتن و سیاه مشق آموخت . شیخ عابد، از شاگردان شیخ احمد احسائی و سیّد کاظم رشتی بود (اشراق خاوری ، ص 63ـ64) و از همان دوران ، سیّد علی محمّد را با نام رؤسای شیخیّه (احسائی و رشتی ) آشنا کرد، به طوری که چون سید علی محمّد در حدود نوزده سالگی به کربلا رفت ، در درس سیّد کاظم رش

سید علی محمد باب سید علی باب علی محمد باب

ادامه مطلب ...
بابا فرج تبریزی، صوفی قرن ششم

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده : عباس زریاب. بابافَرج تبریزی ، از بزرگان صوفیه تبریز در قرن ششم . نام کامل او براساس نوشتة لوح قبرش که صاحبِ روضات الجنان ضبط کرده است «بابافرج بن بدل بن فرجِ تبریزی » است . وفاتش در 568 اتفاق افتاد و در گورستان گجیل شهر تبریز مدفون است (ابن کربلایی ، ج 1، ص 376ـ378). به نوشتة ابن کربلایی (همانجا)، که مأخذ مهم احوال اوست ، قبراو در آن گورستان زیارتگاه صوفیان تبریز بوده و «زاویه »ای داشته است که در 755 هجری تجدید عمارت شده بود و القاب او را بر آن مزار نوشته بودند. خاندان ح

بابا فرج تبریزی

ادامه مطلب ...
براهین جهان‌شناختی در اثبات خدا

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. عنوان « جهان شناختی / cosmological » به دسته‌ای از براهین اشاره دارد که مقدمه‌ی نخست آنها بیانگر حکمی درباره‌ی عالَم است ( مثال: عالَم حادث / متحرک / ممکن‌الوجود است ) و مقدمه‌ی دوم صورتی است از اصل علیت ( مثال: هر حادث / متحرک / ممکن الوجود نیازمند علت است ). (1) مهم‌ترین اقسام براهین جهان‌شناختی که برخی از آنها - به اعتراف غربیان - خاستگاهی شرقی دارد،(2) عبارت‌اند از: برهان امکان و وجوب، برهان حدوث، و برهان حرکت. (3). بیندیشیم. براهین جهان‌شناختی و اقسام

براهین اثبات خدا

ادامه مطلب ...
چهار برهان در اثبات وجود خدا

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. این نوشته به برخی از برهان‌های کمتر معروف اثبات خدا به صورتی گذرا اشاره می‌کنیم(1) و از نقد آنها نیز در می‌گذریم. برهان اجماع عام. اندیشمندان غربی یکی از براهین اثبات وجود خدا را « برهان اجماع عام » (2) نامیده‌اند. برخی از تقریرهای این برهان بیانگر فطری‌بودن خداشناسی و خداگرایی است؛ بنابراین، به همان برهان فطرت باز می‌گردد. تقریرهای دیگری نیز از این برهان می‌توان یافت که با عنوان « اجماع عام » تناسب بیشتری دارند و به جای فطری بودن، بر همگانی بودن (3) خداشن

برهان های اثبات وجود خدا برهان اثبات خدا برهان های اثبات خدا

ادامه مطلب ...
برهان وجودی در اثبات خدا

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر حسن یوسفیان. آنسلم قدیس (ح1033-1109م) اسقف اعظم کلیسای کانتربری، در فصل دوم تا چهارم از کتاب پروسلوگیوم (1) برای اثبات وجود خدا به طرح برهانی پرداخته که به برهان وجودی معروف شده است. تقریر ساده‌ی این برهان چنین است:. الف) بی‌تردید، منکران وجود خدا می‌توانند در ذهن خود این مفهوم را تصور کنند:« موجودی که بزرگ‌تر (2) از آن قابل تصور نیست ». ب) با این حال، ادعای منکران آن است که آنچه در ذهن تصور کرده‌اند، در خارج از ذهن وجود ندارد. ج) یقیناً آنچه « هم در ذهن و هم در خارج از

برهان اثبات خدا برهان های اثبات خدا اثبات وجودی خدا

ادامه مطلب ...
هیأت‌های مذهبی عامه پسند: دینداری جوانان و سبك زندگی شهری

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: محسن حسام مظاهری (1). 1- فرهنگ خواص و فرهنگ عامه. همواره در مقابل فرهنگ برتر که مختص خواص و طبقات و اقشار برگزیده (اشراف، نخبگان، روحانیان و روشنفکران) است، توده مردم بر فرهنگ متفاوت و در مواردی متعارض و متضاد با فرهنگ خواص هستند. این همان مقوله‌ای است که از آن به «فرهنگ عامه پسند» (2) تعبیر می‌کنیم؛ یعنی فرهنگی که نه به طبقات برتر، بلکه به توده‌های مردم تعلق دارد و در تناسب با سلایق و ذایقه آنان و پاسخگوی انتظارات و دغدغه‌هاشان است. فرهنگی بی‌اعتنا به استانداردها و شاخصه‌ه

سبک زندگی مذهبی دینداری و سبک زندگی جوانان و سبک زندگی

ادامه مطلب ...
دین و - سكولاریسم -

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: امیرحسین علینقی (1). راه هموار است و زیرش دام ها. قحطی معنا میان نام‌ها. «مولوی». مقدمه. مسایل و موضوعاتی که در نگاه مردم و گروه‌های مختلف اجتماعی ارزشمند دانسته می‌شوند، موضوع مباحث و چالش‌های فراوانی هستند. اهمیت این مسایل، بسیاری را بر آن می‌دارد تا خود را در میان مجادله‌ای بیابند که موضوع آن بررسی جایگاه این موضوعات در صحنه نظر و عمل است؛ موضوعاتی مانند دین و «سکولاریسم» (2) نیز از جمله آن دسته از مفاهیمی هستند که با توجه به اهمیت و اعتبار آنها در میان گروه‌هایی از مردم

دین سکولاریسم دین و سکولاریسم

ادامه مطلب ...
احتمالات عرفی شدن در ایران

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. style1 { width: 160px; }. نویسنده: دکتر علیرضا شجاعی زند (1). مقدمه. عرفی شدن اگرچه خاستگاهی غربی دارد و در آن به سامان و بلوغِ تجربی و نظری رسیده است، مع الوصف فرایندی عمومی و برخاسته از تمنای بشر برای حظّ بیشتر از مواهب حیات است و لذا دامان هر فرد و جامعه‌ای را که بی‌محابا در مسیر توسعه گام بردارد، خواهد گرفت. درست به همین دلیل این بحث نمی‌تواند در قالبی کاملاً انتزاعی و فضایی تماماً نخبگانه محبوس بماند؛ با این که از موضوعات خاص موردعلاقه‌ی روشنفکران بوده و در ایران نیز از همین مسی

ادامه مطلب ...
از عرفی شدن تا چندگانه شدن

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: ابوالفضل مرشدی (1). مروری بر آراء «پیتر برگر» در مورد فرایند عرفی شدن. مقدمه. عرفی شدن مفهومی است که از زمان جعل آن تاکنون تحولات بسیاری را از سر گذرانده و در حوزه‌های گوناگون از جمله فلسفه، الهیات و به ویژه جامعه شناسی معانی گوناگونی یافته است (2). در این مقاله تفسیر «پیتر برگر» از این مفهوم مدنظر است که آن را به منزله‌ی کاهش اعتبار مضامین دینی و تعاریف دین از واقعیت در نظر می‌گیرد. اما پیش از آن لازم است پیشینه‌ی این مفهوم و تفسیر جامعه شناسان کلاسیک از آن مورد بررسی اجما

ادامه مطلب ...
هویت دینی در ایران و عوامل مؤثر بر تكوین آن

سرویس اندیشه جوان ایرانی به نقل از راسخون؛ بخش مقالات دینی:. نویسنده: دکتر ابراهیم حاجیانی (1). مقدمه. هویت دینی و مذهبی- که در این مقاله به جای هم بکار برده شده‌اند- رکن دیگری از هویت جمعی ایرانیان را تشکیل می‌دهد؛ چرا که بنا به دلایل متعدد تاریخی مذهب، تدین، معنویت و خداگرایی و وحدانیت جزء ذاتی هویت ایران و ایرانیان محسوب می‌شوند. به سخن دیگر نماد دین در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد و جامعه ایرانی شباهت زیادی از این حیث با دیگر جوامع دارد. قبل از ورود به بحث و به عنوان مقدمه یادآوری این نکته لازم است که منظور از ترکیب هویت دینی این است

هویت دینی در ایران

ادامه مطلب ...

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه